Isolatiemateriaal vergelijken: de lambdawaarde van PIR, XPS, EPS, steenwol, glaswol en spuitschuim

Kort antwoord: hoe lager de lambdawaarde (λ), hoe beter een materiaal per centimeter isoleert. De isolatiecalculator rekent met PIR-plaat λ 0,022, gesloten-cellig PUR-spuitschuim 0,026, XPS 0,035, EPS en steenwol 0,038, opencellig spuitschuim 0,041, glaswol op rol 0,044 en ingeblazen cellulose 0,045. Voor een Rd-waarde van 6 m²K/W heb je dan ongeveer 132 mm PIR nodig, 228 mm steenwol of 264 mm glaswol.

Lambdawaarde en Rd-waarde: zo hangen ze samen

De lambdawaarde λ is de warmtegeleidingscoëfficiënt van een materiaal in W/(m·K): hoe makkelijk warmte erdoorheen gaat. Lager is beter. De Rd-waarde is de warmteweerstand van een laag met een bepaalde dikte, in m²K/W: hoger is beter, en hij groeit mee met de dikte.

• Rd = d ÷ λ, met de dikte d in meter
• Benodigde dikte d = Rd × λ

Een voorbeeld: steenwol met λ 0,038 voor Rd 4,5 geeft 4,5 × 0,038 = 0,171 m, dus 171 mm. Amerikaanse producten vermelden geen λ maar een R-waarde per inch; die reken je om met R per inch = 0,144 ÷ λ.

Lambdawaarde per isolatiemateriaal

De λ op de verpakking van jouw product gaat altijd voor. De isolatiecalculator rekent per materiaal met de ongunstige kant van het bereik, zodat de dikte niet te laag wordt geschat.

Hoe dik voor Rd 3, 4,5, 6 en 7?

Uitgerekend met de waarden van de calculator, dikte in mm:

Heeft jouw product een betere λ dan in de tabel, zoals grafiet-EPS, dan mag de laag dunner.

Voor het dak van een nieuwe woning eist het Bbl een Rc-waarde van minstens 6,3 m²K/W. Let op het verschil: de Rd-waarde op de verpakking geldt alleen voor het isolatiemateriaal, de Rc-waarde voor de hele constructie met alle lagen. Bij verbouw gelden andere eisen.

Welk materiaal waar?

• Zoldervloer: rollen glaswol of steenwol, of ingeblazen cellulose. Goedkoop per Rd-waarde, en de dikte is daar zelden een probleem. Druk de isolatie niet samen: samengedrukte isolatie verliest een groot deel van haar isolatiewaarde.
• Hellend dak tussen de sporen en platte daken: daar is weinig ruimte, dus PIR of gesloten-cellig spuitschuim, die per millimeter het meest isoleren.
• Wanden: de ruimte tussen de stijlen bepaalt hoe dik de isolatie kan zijn. Past de gewenste dikte niet met wol, kies dan een materiaal met een lagere λ.
• Onder de grond, onder vloeren en op vochtige plekken: XPS of gesloten-cellig schuim, omdat ze tegen vocht kunnen.
• Geluid tussen kamers: steenwol.

Spuitschuim: board feet en sets

Spuitschuimsets, vooral uit de VS, worden verkocht in board feet: één board foot is 1 ft² bij 1 inch dik, ofwel 0,093 m² bij 25,4 mm. Een set van 600 board feet dekt dus 55,7 m² bij 25,4 mm, de helft daarvan bij 51 mm en een derde bij 76 mm. Dat is de theoretische opbrengst van de fabrikant; kou, wind en verlies bij het spuiten verlagen die, dus neem ruim extra. Kies in de calculator gesloten- of opencellig schuim en een set van 600 of 200 board feet: hij telt de lagen van 25,4 mm en het aantal sets.

Spuitschuim geeft tijdens het uitharden schadelijke dampen af. Draag goede adembescherming, een veiligheidsbril en handschoenen, ventileer, houd anderen weg en houd je aan de wachttijd van de fabrikant voordat iemand de ruimte weer in gaat. Grote oppervlakken zijn werk voor een vakbedrijf. Waar de regels het eisen, moet schuim dat in het zicht blijft worden afgedekt met een brandwerende laag, zoals gipsplaat.

Rd-waarde, Rc-waarde of U-waarde?

De Rd-waarde hoort bij één laag. De Rc-waarde en de U-waarde gaan over de hele wand, het hele dak of de hele vloer met al zijn lagen; bij de Rc-waarde is hoger beter, bij de U-waarde lager. Wil je een complete opbouw controleren – metselwerk, isolatie, gipsplaat – gebruik dan de calculator voor de Rc-waarde.

Veelgestelde vragen

Welk isolatiemateriaal heeft de laagste lambdawaarde?

Van de gangbare materialen PIR-platen (ongeveer 0,022) en gesloten-cellig PUR-spuitschuim (0,024–0,028). Daarna komen grafiet-EPS (0,031–0,032) en XPS (Styrodur 3035 CS: λD 0,033–0,036), en dan wit EPS, steenwol en glaswol.

Is spuitschuim beter dan glaswol?

Per millimeter isoleert gesloten-cellig spuitschuim (λ 0,026) veel beter dan glaswol (0,044): voor Rd 6 is 156 mm genoeg, tegen 264 mm glaswol. Het dicht ook luchtlekken. Maar het kost veel meer per Rd-waarde, dus waar ruimte genoeg is, zoals op de zoldervloer, is glaswol of cellulose meestal de betere koop.

Is steenwol beter dan glaswol?

Een steenwolplaat (λ 0,038 in de calculator) isoleert iets beter dan een gewone glaswolrol (0,044), al zijn er ook glaswolproducten met een lagere λ. Steenwol brandt niet en houdt geluid beter tegen; glaswol is lichter en goedkoper. Beide werken goed als je ze zonder kieren en zonder samendrukken aanbrengt.

Hoe dik moet XPS-isolatie zijn?

Voor Rd 3 ongeveer 105 mm bij λ 0,035, voor Rd 4,5 ongeveer 158 mm. Met de λD van Styrodur 3035 CS (0,033–0,036) is het voor Rd 3 ongeveer 99 tot 108 mm.

Tellen Rd-waarden op als ik lagen stapel?

Ja. Rd 3 plus Rd 1,5 geeft Rd 4,5, zolang niets is samengedrukt en er geen kieren zijn. Reken elke laag uit met zijn eigen dikte en λ.

Wat is het verschil tussen de Rd-waarde en de Rc-waarde?

De Rd-waarde op de verpakking geldt alleen voor het isolatiemateriaal: dikte ÷ λ. De Rc-waarde is de warmteweerstand van de hele constructie. Het Bbl stelt eisen aan de Rc-waarde, voor het dak van een nieuwe woning minstens 6,3 m²K/W.